Dicloxacillin
Lengd ekki tilgreind1 g þrisvar á dag
← Leit
Meðferð og skammtarSTRAMA 2026 · bls. 12, 13, 14
Húð- og sárasýkingar
Hrúðurgeit
- Hreinsun með sápu og vatni.
- Ef hreinsun dugar ekki: fúcidínsmyrsli 2–3×/dag í 5 daga; athugið ónæmishættu.
- Sýklalyf um munn: útbreidd/versnandi, blöðrumyndandi eða svarar ekki staðbundinni meðferð.
Fullorðnir
Börn
Cefalexin
7 dagar25–50 mg/kg/sólarhring, skipt í 3 skammta
Við penicillínofnæmi er clindamycin ofnæmisval í þessum kafla. Athugið mögulegt krossofnæmi cefalexins.
Undantekningar og athugið
- Meðferðarlengd um munn hjá fullorðnum er ekki tilgreind í þessum kafla. Fúcidínsýra getur valið fyrir ónæmi.
Flýtiblað · skammtar og þyngdarbil
25–50 mg/kg/sólarhring, skipt í 3 skammta · 7 dagar
Við penicillínofnæmi er clindamycin ofnæmisval í þessum kafla. Athugið mögulegt krossofnæmi cefalexins.
| Skammtur í senn | Þyngd barns |
|---|---|
| 50 mg | 5–6 kg |
| 100 mg | 6–12 kg |
| 150 mg | 10–15 kg |
| 200 mg | 15–20 kg |
| 250 mg | 15–30 kg |
| 300 mg | 20–35 kg |
| 350 mg | 25–40 kg |
| 400 mg | 25–40 kg |
| 450 mg | 30–40 kg |
| 500 mg | 30–40 kg |
| 550 mg | 35–40 kg |
| 600 mg | 36–40 kg |
| 650 mg | 39–40 kg |
5–40 kg · skammtur innan STRAMA-bils á öllu þyngdarbilinu. Staðfestið aldur, hámark og lyfjaform.
Greining og mat
- Hrúðurmyndandi sýking er oftast af völdum S. aureus og/eða grúppu A streptókokka. Blöðrumyndandi sýking sést oftast hjá smábörnum og tengist toxínmyndandi S. aureus.
STRAMA 2026 · bls. 12 · Sjá frumheimild ↗
Heimakoma
- Sýklalyf. Metið innlagnarþörf og þörf á gjöf í æð.
Fullorðnir
Phenoxymethylpenicillin
10 dagar1 g þrisvar á dag
Phenoxymethylpenicillin — 90–120 kg
10 dagar2 g þrisvar á dag
Sérstök þyngdarleið STRAMA fyrir 90–120 kg; ekki sjálfkrafa yfirfæra utan þess bils.
Undantekningar og athugið
- Meðferðarlengd getur verið lengri en 10 dagar eftir svörun. Barnaskammtar eru ekki tilgreindir í þessum kafla.
Greining og mat
- Vel afmarkaður heitur og hugsanlega aumur húðroði sem breiðir úr sér, oft með vanlíðan, hita eða hrolli. Betahemolýtískir streptókokkar eru algengir sýkingarvaldar.
STRAMA 2026 · bls. 12 · Sjá frumheimild ↗
Sárasýking og kýli
- Hreinsun með sápu og vatni.
- Kýli: opnun og dren; sýklalyf ekki alltaf nauðsynleg.
- Sýklalyf: dreifð sýking eða sýking í dýpri húðlögum.
Fullorðnir
Dicloxacillin
7 dagar1 g þrisvar á dag
Börn
Cefalexin
Lengd ekki tilgreind25–50 mg/kg/sólarhring, skipt í 3 skammta
Við penicillínofnæmi er clindamycin ofnæmisval hér; athugið mögulegt krossofnæmi cefalexins.
Undantekningar og athugið
- Meðferðarlengd barnaskammta er ekki sérstaklega tilgreind í kaflanum.
Flýtiblað · skammtar og þyngdarbil
25–50 mg/kg/sólarhring, skipt í 3 skammta
Við penicillínofnæmi er clindamycin ofnæmisval hér; athugið mögulegt krossofnæmi cefalexins.
| Skammtur í senn | Þyngd barns |
|---|---|
| 50 mg | 5–6 kg |
| 100 mg | 6–12 kg |
| 150 mg | 10–15 kg |
| 200 mg | 15–20 kg |
| 250 mg | 15–30 kg |
| 300 mg | 20–35 kg |
| 350 mg | 25–40 kg |
| 400 mg | 25–40 kg |
| 450 mg | 30–40 kg |
| 500 mg | 30–40 kg |
| 550 mg | 35–40 kg |
| 600 mg | 36–40 kg |
| 650 mg | 39–40 kg |
5–40 kg · skammtur innan STRAMA-bils á öllu þyngdarbilinu. Staðfestið aldur, hámark og lyfjaform.
Greining og mat
- Roði, bólga, hiti og nýtilkominn verkur styðja sýkingu. Vessi og vægur roði geta fylgt eðlilegum gróanda án sýkingar.
STRAMA 2026 · bls. 13 · Sjá frumheimild ↗
Þrálát fótasár
- Meðhöndlið undirliggjandi orsök og sárið staðbundið.
- Sýklalyf: bráð versnun með heimakomu, streptókokkum A/C/G í ræktun eða hita/almennum veikindum og aukinni útbreiðslu.
Fullorðnir
Phenoxymethylpenicillin
10 dagar1 g þrisvar á dag
Dicloxacillin
10 dagar1 g þrisvar á dag
Greining og mat
- Leitið undirliggjandi bláæða- eða slagæðasjúkdóms. Nýr/aukinn verkur, breyttur eða illa lyktandi vessi, bjúgur og aukinn roði geta bent til sýkingar.
- Sár eru oft bakteríumenguð; íhugið ræktun við klíníska versnun fremur en sem venju.
STRAMA 2026 · bls. 14 · Sjá frumheimild ↗
Staðfestið ofnæmi, frábendingar, hámarksskammt og lyfjaform. Engin sjúklingagögn vistuð.
Heimild＋
Vélunninn texti; dálkar og töflur geta raðast öðruvísi en í PDF. Frumskjalið ræður við vafa.
Hrúðurgeit
Síða 12Hrúðurgeit (Impetigo)
Bakgrunnur
Engar blöðrur (hrúðurmyndandi sýking) oftast Staph.aureus og/eða grúppu A betahemolýtískir streptokokkar. Blöðrur oftast hjá smábörnum toxínmyndandi Staph.aureus.
Meðferð
- Hreinsið með sápu og vatni.
- Útvortis sýklalyfjameðferð ef staðbundin hreinsun skilar ekki árangri. Þá fúcidínsmyrsli 2-3svar á dag í 5 daga.. Athugið að notkun fúcidínsýru getur leitt til ónæmis.
- Sýklalyf til inntöku við útbreiddri eða versnandi hrúðurgeit, oft með blöðrum, og við hrúðurgeit sem svarar ekki staðbundinni meðferð.
Sýklalyfjameðferð
Börn
Fyrsta val: Cefalexínmixtúra 25-50 mg/kg/sólarhr. í þremur jöfnum skömmtum daglega í 7 daga.
Ef penicillínofnæmi: Clindamycin 15 mg/kg/sólarhr. í þremur jöfnum skömmtum daglega í 7 daga.
Fullorðnir
Dicloxacillin 1 gr x 3 Ef penicillín ofnæmi: Clindamycin 300 mg x 3-4
Heimakoma (Erysipelas)
Greining
Heimakoma einkennist af vel afmörkuðum, heitum, hugsanlega aumum húðröða sem breiðir hægt og sígandi úr sér. Oftast fylgir líka almenn vanlíðan og hiti/hrollur. Betahemolýtískir streptokokkar valda heimakomu, einkum Streptococcus pyogenes (gr A) og Streptococcus dysgalactiae (gr C og G).
Í vissum tilvikum þarf sýklalyfjagjöf í æð.
Metið hversu alvarlegt ástandið er og hvort þörf sé á innlögn.
Sýklalyfjameðferð fullorðinna
Fyrsta val: Phenoxymethylpenicillin 1 g x 3 í 10 daga *. Tvöfaldið skammtinn af Phenoxymethylpenicillini í 2 g x 3 í 10 daga* ef sjúklingur er 90-120 kg.
Ef penicillínofnæmi, þá Clindamycin 300 mg x 3-4 í 10 daga* *Meðferðarlengd getur verið lengri en 10 dagar og er háð svörun við meðferð.
Sárasýking
Síða 13Bakgrunnur
Klínísk einkenni sýkingar: roði, bólga, hiti og nýtilkominn verkur.
Alvarleg sár og sýkt sár eru hreinsuð vel með sápu og vatni. Þegar sár gróa eðlilega má búast við roða og vessa án þess að um sýkingu sé að ræða.
Kýli (abscess) er mikilvægast að mehöndla með opnun, stungu/skurði og dreni. Ekki alltaf þörf fyrir sýklalyf einnig.
Meðferð
Ábending fyrir sýklalyf ef merki eru um dreifða sýkingu eða þegar hún nær til dýpri húðlaga.
Sýklalyfjameðferð fullorðinna og barna
Fullorðinsskammtar: Dicloxacillin 1 g x3 á dag í 7 daga. Ef penicillin ofnæmi, þá Clindamycin 300 mg x 3-4 í 7 daga.
Barnaskammtar: Cefalexin 25-50 mg/kg/dag skipt í 3 skammta. Ef penicillin ofnæmi þá Clindamycin 15 mg/kg/dag skipt í 3 skammta.
Þrálát fótasár
Síða 14Bakgrunnur
Þrálát fótasár geta verið einkenni á undirliggjandi sjúkdóm svo sem bláæða eða slagæðasjúkdóm.
Einkenni sem geta bent til sýkingar í þrálátu sári eru nýtilkominn aukinn eða breyttur verkur, illalyktandi vessi eða aukinn vessi, bjúgur í kringum sárið og aukinn roði.
Meðferðin ætti að beinast að undirliggjandi orsök. Þrálát fótasár eru oftast menguð af bakteríum en ræktun ætti að yfirvega þegar versnun verður sem bendir til sýkingar.
Staðbundin meðferð við sýkingum er mikilvæg.
Ábending fyrir sýklalyfjameðferð um munn er bráð versnun með einkennum heimakomu, ræktunarniðurstöðu með Streptococcus pyogenes ( gr A) eða Streptococcus dysgalactiae (gr C og G), almennum veikindum, hita og meiri útbreiðslu sýkingar.
Sýklalyfjameðferð fullorðinna
Phenoxymethylpenicillin 1g x3 eða Dicloxacillin 1g x3 á dag í 10 daga.
Þekkt penicillinofnæmi: Clindamycin 300mg x3-4 á dag í 10 daga.